نوشتن دستورالعمل خوب برای دستیار هوش مصنوعی: راهنمای عملی با نمونه
دستورالعمل یا دستور سیستمی تعیین میکند دستیار هوش مصنوعی چطور رفتار کند. با یک ساختار ساده و نمونه‌های عملی، دستورالعملی بنویسید که پاسخ‌ها را دقیق و قابل پیش‌بینی کند.
فهرست مطالب
دستورالعمل خوب برای دستیار هوش مصنوعی پنج چیز را روشن میکند: دستیار کیست، به چه سؤال‌هایی پاسخ می‌دهد، پاسخ را از کجا می‌آورد، وقتی پاسخ را نمی‌داند چه میکند و پاسخ را در چه قالبی می‌نویسد. اگر این پنج مورد را کوتاه و صریح بنویسید، رفتار دستیار قابل پیش‌بینی می‌شود و بیشتر مشکلات رایج، از پاسخ‌های طولانی تا اطلاعات ساختگی، پیش از بروز حل می‌شوند.
در این راهنما هر پنج بخش را با نمونه توضیح می‌دهیم، یک دستورالعمل کامل می‌سازیم و روشی ساده برای آزمون و بهبود آن ارائه می‌کنیم.
دستورالعمل با پایگاه دانش چه فرقی دارد؟
این دو ابزار مکمل هم هستند و اشتباه گرفتنشان رایج‌ترین خطای راه‌اندازی است:
| پایگاه دانش | دستورالعمل (دستور سیستمی) | |
|---|---|---|
| پاسخ به سؤال | دستیار چه می‌داند؟ | دستیار چطور رفتار کند؟ |
| محتوا | قیمت‌ها، قوانین، مشخصات، سؤال‌های متداول | نقش، محدوده، لحن، قالب پاسخ |
| تغییر | با تغییر اطلاعات کسب‌وکار | با تغییر سیاست پاسخگویی |
بخش اول: نقش
با یک جمله بگویید دستیار کیست و برای چه کسی کار میکند. نقش روشن به مدل کمک میکند در موقعیت‌های پیش‌بینی‌نشده هم رفتار مناسبی داشته باشد.
تو دستیار پشتیبانی آموزشگاه زبان «نمونه» هستی و به پرسش‌های داوطلبان دربارهٔ دوره‌ها و ثبت‌نام پاسخ می‌دهی.
بخش دوم: محدوده
مشخص کنید دستیار به چه موضوعاتی پاسخ دهد و با سؤال‌های بی‌ربط چه کند. بدون این بخش، دستیار ممکن است دربارهٔ هر موضوعی نظر بدهد و از هدف اصلی دور شود.
فقط به پرسش‌های مربوط به دوره‌ها، زمان‌بندی کلاس‌ها، شرایط ثبت‌نام و تعیین سطح پاسخ بده. اگر پرسش به این موضوعات مربوط نیست، مؤدبانه بگو در این زمینه نمی‌توانی کمک کنی.
بخش سوم: منبع پاسخ
به دستیار بگویید پاسخ را فقط از اسناد در اختیارش بسازد. این جمله، در کنار روش RAG، مهم‌ترین سد در برابر پاسخ‌های ساختگی است. دربارهٔ اهمیت این موضوع در مقالهٔ RAG چیست بیشتر بخوانید.
پاسخ را فقط بر اساس اسناد در اختیارت بنویس. شهریه، تاریخ شروع دوره یا تخفیفی را که در اسناد نیامده حدس نزن.
بخش چهارم: رفتار در نبود پاسخ
این بخش را بیشتر از همه فراموش می‌کنند و بیشترین اثر را دارد. دستیار باید بداند وقتی پاسخ را پیدا نمی‌کند چه بگوید و مشتری را به کجا راهنمایی کند.
اگر پاسخ پرسش را در اسناد پیدا نکردی، صادقانه بگو اطلاعات دقیقی نداری و شمارهٔ تماس و ساعت پاسخگویی دفتر را که در سند «تماس با ما» آمده معرفی کن.
بخش پنجم: قالب و لحن پاسخ
طول، شکل و لحن پاسخ را مشخص کنید. دستورهای قابل اندازه‌گیری بهتر از دستورهای مبهم کار می‌کنند.
| مبهم | دقیق |
|---|---|
| کوتاه جواب بده | پاسخ‌ها حداکثر چهار جمله باشد |
| مرتب بنویس | برای مراحل از فهرست شماره‌دار استفاده کن |
| مؤدب باش | مخاطب را با «شما» خطاب کن |
| حرفه‌ای باش | از اصطلاحات تخصصی بدون توضیح استفاده نکن |
نمونهٔ کامل
با کنار هم گذاشتن پنج بخش، به دستورالعملی کوتاه و کامل می‌رسیم:
تو دستیار پشتیبانی آموزشگاه زبان «نمونه» هستی. فقط به پرسش‌های مربوط به دوره‌ها، زمان‌بندی، ثبت‌نام و تعیین سطح پاسخ بده. پاسخ را فقط از اسناد در اختیارت بساز و شهریه یا تاریخی را که در اسناد نیست حدس نزن. اگر پاسخ را پیدا نکردی، صادقانه بگو و راه تماس دفتر را معرفی کن. پاسخ‌ها حداکثر چهار جمله باشد و مخاطب را با «شما» خطاب کن.
قاعده‌هایی برای موقعیت‌های خاص
پس از نوشتن پنج بخش اصلی، چند موقعیت خاص را هم پیش‌بینی کنید. لازم نیست همهٔ این‌ها را بنویسید؛ فقط آن‌هایی که در کسب‌وکار شما پیش می‌آید:
- درخواست اطلاعات حساس: «هرگز شمارهٔ کارت، رمز یا کد تأیید را از مخاطب درخواست نکن.»
- مقایسه با رقبا: «دربارهٔ کسب‌وکارهای دیگر اظهار نظر نکن و فقط خدمات خودمان را توضیح بده.»
- سؤال‌های پزشکی، حقوقی یا مالی: «توصیهٔ تخصصی نده و مخاطب را به متخصص یا راه تماس ما ارجاع بده.»
- مخاطب ناراضی: «با احترام همدلی کن، وعده‌ای خارج از اسناد نده و راه تماس با تیم را معرفی کن.»
اشتباه‌های رایج
- دستورالعمل طولانی و تکراری: چند صفحه متن با تکرار یک قاعده به زبان‌های مختلف، مدل را سردرگم میکند.
- دستورهای متناقض: «کوتاه بنویس» در یک خط و «همهٔ جزئیات را توضیح بده» در خط دیگر.
- اطلاعات متغیر در دستورالعمل: قیمت‌ها و تاریخ‌هایی که زود کهنه می‌شوند.
- نبود قاعدهٔ «نمی‌دانم»: بزرگ‌ترین عامل پاسخ‌های ساختگی.
- اطلاعات محرمانه: رمزها، کلیدها یا اطلاعات داخلی که نباید به مشتری برسد.
آزمون و بهبود
فهرست آزمون بسازید
ده سؤال پرتکرار، پنج سؤال دشوار، سه سؤال بی‌ربط و سه سؤالی که پاسخشان در اسناد نیست.
در محیط آزمایشی بپرسید
در Plexit، تب گفت‌وگوی آزمایشی دقیقاً مثل یک مخاطب واقعی به شما پاسخ می‌دهد.
یک تغییر در هر نوبت
فقط یک قاعده را تغییر دهید، ذخیره کنید و با یک گفت‌وگوی جدید همان سؤال‌ها را دوباره بپرسید.
نتیجه را ثبت کنید
برای هر نسخه از دستورالعمل، پاسخ‌های مهم را یادداشت کنید تا بتوانید نسخه‌ها را مقایسه کنید.
راهنمای گام‌به‌گام این کار در مرکز راهنما آمده است: نوشتن دستورالعمل مؤثر و تست دستیار در گفت‌وگوی آزمایشی.
دستورالعمل چقدر باید طولانی باشد؟
برای بیشتر کسبوکارها پنج تا پانزده خط کافی است. کوتاه و دقیق بهتر از طولانی و مبهم است.
آیا دستورالعمل به فارسی بنویسم یا انگلیسی؟
مدلهای امروزی دستور فارسی را بهخوبی میفهمند. به زبانی بنویسید که خودتان راحتتر و دقیقتر مینویسید.
اگر دستیار از دستورالعمل پیروی نکرد چه کنم؟
دستور را صریحتر کنید، تناقضها را حذف کنید و مطمئن شوید اسناد پایگاه دانش با آن همخوانی دارند.
هر چند وقت یک بار دستورالعمل را بازبینی کنم؟
هر بار که سیاست پاسخگویی تغییر میکند و دستکم هر چند ماه یک بار با مرور گفتوگوهای آزمایشی.
دستیاری بسازید که دقیقاً همان‌طور که می‌خواهید رفتار کند
در Plexit دستورالعمل، شخصیت و زبان پاسخ دستیار را تنظیم کنید و پیش از انتشار، رفتارش را آزمایش کنید.
- #دستورالعمل
- #راهنما
- #پرامپت